رصدگران جوان

ستاره ی سرکش

يكي از پر سرعت ترين ستاره هائي كه تا بحال توسط دانشمندان مشاهده شده فرضيه هاي موجود در مورد علت سرعت خيره كننده خود را به چالش كشانده است.

اين گلوله توپ كيهاني كه يك ستاره نوتروني به نام RX J0822-4300 است توسط رصد خانه پرتو ايكس چاندراه كشف شد.

دانشمندان با استفاده از مشاهدات 5 ساله چاندرا نشان دادند كه اين ستاره سركش با كج كردن مسير خود در حال دور شدن از Puppis است. Puppis بقاياي ابر نواختري است كه حدود 2700 سال پيش لز انفجار يك ستاره بجاي مانده است. اين ستاره نوتروني با سرعتي حدود چهار و هشت ميليون كيلومتر در حال خارج شدن از كهكشان راه شيري است.

رابرت پتره ، اختر شناس مركز پروازهاي فضائي گودارد ناساس مي گويد" اين ستاره نوتروني درست بعد از تولد يك بليط يكطرفه به سمت خارج از راه شيري گرفته است." وي اضافه مي كند كه اختر شناسان ستاره هاي ديگري را مشاهده كردند كه از كهكشان به بيرون پرتاب شدند ولي هيچكدام سرعت اين ستاره نوتروني را نداشته است.

ستاره هاي پر سرعت ديگري در كهكشان راه شيري وجود دارند كه توسط ابر سياهچاله موجود در مركز كهكشان با سرعتي معادل يك سوم سرعت اين ستاره و به سمت فضاي بين ستاره اي پرتاب شدند.

اما اين ستاره نوتروني توسط انفجار ناموزون ابرنواختر به بيرون پرتاب شده و به اين سرعت رسيده است. اين ستاره تا بحال 20 سال نوري مسافرت كرده و ميليونها سال طول خواهد كشيد تا از پهنه كهكشان خارج شود.

با وجود استفاده از مدلهاي رايانه اي پيشرفته براي مشابه سازي اينكه چگونه يك موشك ستاره اي مانند اين شكل مي گيرد ، دانشمندان هنوز دليل آن را نمي دانند.

جزئيات تحقيقات پتره در شماره اخير مجله اختر فيزيك چاپ شده است.

|+| رصد توسط سهیل در دوشنبه بیست و پنجم شهریور 1387 و ساعت 15:17

اسطرلاب

نام

نام آن را مشتق از کلمه یونانی استرلابوس نوشته‌اند و برخی در معنی آن به غلط «ترازوی ستارگان» را ذکر کرده‌اند. حمزه اصفهانی واژه «اسطرلاب» را معرب ترکیب فارسی «ستاره‌یاب» می‌داند.

تاریخ

بسیاری از منابع تاریخی اختراع اسطرلاب را به هیپارخوس نسبت می‌دهند اما به نظر می‌رسد ایزارهای مشابه با توانایی‌های مختلف در بین ستاره‌شناسان آشور و بابل رایج بوده و نمونه‌های یونانی نتیجه تکمیل این ابزارها بوده‌است. از اسطرلاب‌های یونانی نمونه‌ای در دست نیست.

از قرن نهم میلادی تا قرن نوزدهم اسطرلاب‌های بسیاری در ایران و دیگر کشورهای جهان اسلام ساخته شد. به گفته‌ای نخستین سازنده اسطرلاب در میان مسلمانان محمد فزاری پسر ابراهیم فزاری بوده‌است. تا چندی پیش احتمال می‌رفت که کهن‌ترین اسطرلابی که تاکنون باقی مانده‌، در ۳۷۴ق‌/۹۸۴م به دست دو برادر اصفهانی به نامهای احمد و محمد بن ابراهیم در اصفهان ساخته شده باشد. اما ظاهراً کهن ترین نمونه شناخته شده که نام سازنده و تاریخ ساخت برآن حک شده‌است اسطرلابی است که به گواهی کتیبه کوفی پشت کرسی آن به دست «بسطلس» در تاریخ ۳۱۵ هجری قمری ساخته شده‌است.^{[نیازمند منبع]}

نوشته‌های قدیمی در مورد اسطرلاب

در ایران و جهان اسلام دانشمندان بسیاری رساله‌ها و کتاب‌هایی در باره مبانی نظری و نحوه کار با اسطرلاب نوشته‌اند از جمله:

· العمل بالاسطرلاب‌، یا صنعه الاسطرلاب و العمل به‌، از ماشاءالله یهودی‌.

· العمل بالاسطرلاب المسطح‌، از ابراهیم بن حبیب.

· العمل بالاسطرلاب‌، از محمد بن موسی خوارزمی‌.

· العمل بالاسطرلاب‌، از احمد بن عبدالله مروزی

· العمل بالاسطرلاب‌، از علی بن عیسی منجم.

· برهان صنعه الاسطرلاب‌، از محمد بن صباح‌ و ابراهیم بن صباح.

· رساله فی عمل الاسطرلاب‌، از محمد بن موسی بن شاکر.

· رساله فی العمل بالاسطرلاب‌، از حامد بن علی واسطی‌.

· رساله فی الاسطرلاب‌، از ابراهیم بن سنان‌.

· العمل بالاسطرلاب‌، از عبدالرحمان صوفی‌.

· رساله فی صنعه الاسطرلاب و العمل بها، از مسلمه بن احمد مجریطی‌.

· رساله فی عمل الاسطرلاب‌، از ابوسعید سجزی‌.

· رساله فی الاسطرلاب‌، از کوشیار بن لبان.

· رساله دوائر السماوات فی الاسطرلاب و رساله فی الاسطرلاب‌، هر دو از ابونصر منصور بن عراق.

· رساله فی صنعه الاسطرلاب بالطریق الصناعی‌، از همو.

· مقاله فی منازعه اعمال الاسطرلاب‌، از همو.

· کتاب فی العمل بالاسطرلاب‌، از ابن سمح‌.

· العمل بالاسطرلاب و ذکر آلاته و اجزائه‌، از ابن صفار.

· اختصار علم الاسطرلاب‌، از ابن مشاط سرقسطی‌.

· رساله فی علم الاسطرلاب‌، از بیرونی‌.

· استیعاب الوجوه الممکنه فی صنعه الاسطرلاب‌، از همو.

· الدرر فی سطح الاکر، از همو.

· بیست باب در معرفت اسطرلاب‌، از نصیرالدین طوسی‌.

· رساله در ساختن اسطرلاب‌، از غیاث‌الدین جمشید کاشانی‌

همچنین در برخی کتاب‌های نجومی در فصل یا فصل‌هایی به اسطرلاب و چگونگی کار با آن پرداخته شده است‌. از این جمله‌اند:

· المدخل الی علم احکام النجوم‌ از ابونصر قمی‌،

· افراد المقال فی امر الظلال از بیرونی‌،

· التفهیم لاوائل صناعه التنجیم‌ از همو،

· روضه المنجمین‌ از شهمردان بن ابی الخیر رازی‌

· جامع المبادی‌´ و الغایات فی علم المیقات‌ از ابوعلی مراکشی‌.

درباره انواع ویژه اسطرلاب نیز رساله‌هایی نوشته شده است‌، از جمله:

· رساله فی الاسطرلاب المسرطن‌، از ابوسعید سجزی‌.

· الاسطرلاب الزورقی‌، از همو.

· رساله فی الاسطرلاب السرطانی المجنح‌، از ابونصر عراق‌.

· رساله فی الاسطرلاب السرطانی المجنح‌، از محمد بن نصر بن سعید.

· رساله فی عمل الاسطرلاب المسرطن‌، از ابونصر احمد بن زریر.

· کتاب‌الزیج، از بتانی

اروپائیان در قرن ۱۱ میلادی از راه اندلس اسپانیا و آثار اسلامی اسطرلاب را شناختند.

اجزای اسطرلاب

· حلقه‌

· عروه‌

· کرسی

· اُم

· حجره

· صفایح

· عنکبوتیه

· عِضاده

· محور

· فرس یا اسبک

کاربردهای اسطرلاب

اسطرلاب بیش از ۳۰۰ کاربرد دارد.^{[نیازمند منبع]} از کاربرد‌های زمان اسلامی آن می‌توان به قبله یابی و تعیین ساعات اذان‌ها اشاره کرد. به برخی از کاربرد‌های نجومی آن در زیر اشاره شده‌است:

· نمایش آسمان در لحظه دلخواه

· محاسبه زمان طلوع و غروب اجرام آسمانی در زمان دلخواه

· اندازی گیری فواصل و ارتفاعات با روشهای هندسی و مثلثاتی

· محاسبه مکان اجرام آسمانی در آسمان

· تعیین زمان از طریق مشاهده اجرام آسمانی

· تعیین طول روز و طول شب

· یکی دیگر از کاربرد‌های اسطرلاب در زمان‌های گذشته طالع بینی بوده‌است.قدیمیان اعتقاد داشتند که صورت فلکی ای که در لحظهٔ تولد هر کس، در حال طلوع است، صورت فلکی طالع آن فرد است. آن‌ها برای هر یک از آن صورت فلکی‌ها خصوصیاتی را در نظر گرفته بودند که همان خصوصیات فرد بودند. اما آن‌ها فقط از صورت فلکی‌های دایره البروجی برای این کار استفاده میکردند که این صورت فلکی‌ها در اسطرلاب نشان داده شدند و به کمک اسطرلاب به راحتی می‌توان صورت فلکی طالع هر فرد را، با دانستن موقعیت خورشید در آن لحظه، مشخص کرد

|+| رصد توسط سهیل در دوشنبه بیست و پنجم شهریور 1387 و ساعت 12:17

عضویت در انجمن ها

می خوام برای اون هایی که از دست آلودگی نوری خسته شدند پیغامی بنویسند.

شما می توانید برای عضو شدن در انجمن ضد آلودگی نوری به یکی از دو آدرس زیر بروید.

http://alpc.blogfa.com

http://aloodeginoori.blogfa.com

هر دوی این آدرس ها در پیوند وبلاگم هست. اگر هم ساکن گنبد کاووس هستید . به نجوم علاقه دارید به این آدرس بروید: http://gaac.blogfa.com

اگر هم بخواهید من می توانم شما را در بلاگ های بالا عضو کنم.

|+| رصد توسط سهیل در دوشنبه بیست و پنجم شهریور 1387 و ساعت 12:7

خطرات احتمالی برای ساکنان زمین

ما از سوی بلاهايی که در جهان اطراف ما وجود دارد احاطه شده ايم و هرروز از شر هزاران عدد از آنها جان سالم به در می بريم اما دور خوش شانسی ما تا ابد ادامه پيدا نخواهد کرد. زمانی که اين خوش شانسی ها به پايان برسد، سياره ی ما به همراه تمام موجودات ساکن در آن، با بقا بدرود می گويد.

اما سوال اينست که چه چيزی می تواند سياره ای به قطر 13000 کيلومتر و بيش از 6 ميليارد جمعيت را با خطر مواجه کند؟

می دانيم که زمين در مداری بيضی شکل و با انحراف 5/23 درجه گرد ستاره ای درخشان به نام خورشيد، در فضايی بی کران ، کمی آزادانه می گردد. اجرام سماوی بسياری از جمله شهاب سنگ ها، سيارک ها و ... در اين جهان بی انتها سرگردانند و به دنبال جاذبه ای هرچند کوچک می گردند تا به آن تکيه کنند و در دام جاذبه ی آن جسم ، مداری برای بقای خود تشکيل دهند.

تصور کن که سيارکی مدار خود را گم کند(!) و يا تحت تأثير نيرويی از مدار خود خارج شود، اگر زمين در همان دوره ی خوش شانسی خود سر کند که هيچ، اين سيارک دقيقاً مثل همين امسال با فاصله ی بسيار کم از کنار زمين گذر هواهد کرد، اما فاجعه هنگامی رخ می دهد که اين دوره رو به اتمام باشد. آن موقع است که وای به حال همان 6 ميليارد انسان روی زمين و آن حيوانات که اصلاً جزو جمعيت اين سياره ی خاکی حسابشان نکرديم. دو حالت در هنگام برخورد با زمين امکان دارد پيش بيايد:

1- اگر اين سيارک در آبها و درياها فرود آيد، دقيقاً حادثه ای مشابه سونامی اتفاق خواهد افتاد و آن وقت زمين زير و رو خواهد شد. بيشتر آب های زمين تحت تأثير اين حجم و جرم بسيار زياد، به بيرون پرتاب خواهند شد و بيشتر سطح خشکی های زمين را آب خواهد پوشاند.

2- اگر که سيارکی به خشکی های زمين برخورد کند، بزرگترين زلزله ی تاريخ بشريت رخ خواهد داد و گودالی را با قطری بسيار زياد ايجاد هواهد کرد. در اين حالت امکان اين وجود دارد که زمين هم بيشتر انحراف پيدا کند. در اين حالت، زمين يا کاملاً بی انحراف خواهد شد، يعنی اينکه زمين برخلاف جهت انحرافش خواهد چرخيد و يا اينکه انحراف بيشتری پيدا می کند و امکان اين وجود دارد که انحرافی کاملاً شبيه به انحراف سياره ی اورانوس پيدا کند. اين تغيير انحرافات، باعث تغيير در آب و هوای زمين خواهد شد و امکان از بين رفتن اين سياره براثر گرمای بيش از حد و يا يخبندان های متعدد بسيار زياد است.

همه ساله زمين، ميزبان شهاب سنگ هايی است که بر روی آن سقوط می کنند و گودال های کوچک و بزرگ را به وجود می آورند.تا امروز، اکثر اين شهاب سنگ ها در قاره ی آمريکای شمالی سقوط کرده اند، به همين دليل اين قاره را، قاره ی گودال ها می نامند.

برخورد شهاب سنگ ها، خطرات جدی را برای زمين ما در پی ندارند، اما اگر جزو دسته شهاب سنگ های غول پيکر باشند، ممکن است زمين لرزه های شديدی رخ بدهد، بسيار پرقدرت و سنگين. از طرفی اگر اين شهاب سنگ ها در اقيانوس ها و درياها فرود آيند، امکان پيش آمدن حادثه ای همچون حادثه ی سيارک ها، خيلی دور از تصور نيست. اما اگر حجم و جرم اين سنگ های آسمانی زياد نباشد، تنها سطح آب ها بالا خواهدآمد.

به هر ترتيب امکان برخورد يک سيارک به زمين به مراتب کمتر از برخورد يک شهاب سنگ است، اما خطری که از جانب سيارک ها زمين را تهديد می کند، بسيار بيشتر از خطری است که از جانب شهاب سنگ ها متوجه زمين است.

به هر حال موجودات نيمه هوشمند اين منظومه، در خطر هستند و راه نجاتی برای آنها نيست. تنها راه نجات زمان است و انتظار برای اينکه ببينيم چه اتفاقی برای تنها موجودات هوشمند شناخته شده خواهد افتاد.

|+| رصد توسط سهیل در دوشنبه بیست و پنجم شهریور 1387 و ساعت 0:55